Thông báo rút kinh nghiệm số 65/TB-VKS-DS ngày 10/9/2024 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng rút kinh nghiệm về kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp thừa kế tài sản và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất"
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 65/TB-VKS-DS NGÀY 10/9/2024 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG RÚT KINH NGHIỆM VỀ KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ "TRANH CHẤP THỪA KẾ TÀI SẢN VÀ YÊU CẦU HỦY GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT"
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Tại Biên bản ghi lời khai của bà B ngày 15/7/2020: “Mẹ tôi ở trên đất này từ khi giải phóng cho đến nay, trước đây đất này do ông bà tạo lập, khi kháng chiến chống Pháp, Mỹ thì mọi người đều đi thoát ly hết không ai về, chỉ còn mẹ tôi về ở trên đất này không ai tranh chấp”; Giấy xác nhận của nhiều nhân chứng sống ở địa phương đều xác nhận sau giải phóng năm 1975 cụ Nguyễn Thị N đến ở trên đất của cố Phó D (cố D là cha chồng cụ Nh, ông nội bà Võ Thị C) năm 2001 bão sập nhà nên năm 2002 cụ N về lại đất của cha mẹ để ở và Biên bản hòa giải do UBND xã AM lập ngày 10/4/2002 cũng thể hiện bà B đại diện cho cụ N đồng ý trả đất của cố Phó D cho bà Võ Thị C, cụ Nguyễn Thị Nh, cụ N về lại đất của cha mẹ để ở.
Mặt khác, bà B cho rằng các thửa đất cụ Nguyễn B yêu cầu chia thừa kế nguồn gốc là đất hoang, cạnh nghĩa địa, sau khi trả đất cho bà C, bà Nh năm 2002 cụ N được UBND xã AM giao đất hoang do UBND xã AM quản lý để xây dựng nhà ở lại mâu thuẫn với chính nội dung Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ N ngày 10/3/2008, cụ N kê khai nguồn gốc đất đang sử dụng xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: “Do tạo lập, xây dựng nhà ở từ 1975 đến nay” và UBND xã AM cũng xác nhận: “nguồn gốc sử dụng đất do bà N tạo lập, sử dụng đất ở từ 1975 đến nay”. Tại Công văn 1913/UBND ngày 15/9/2021 UBND huyện T cho biết: “Hồ sơ địa chính bản đồ 299 (đo năm 1993) thửa đất 226, tờ bản đồ số 8, diện tích 1885m², loại đất thổ cư (T), chủ sử dụng không thể hiện" và tại Công văn số 331/UBND ngày 30/11/2022 UBND xã AM cũng xác định: "nguồn gốc đất tranh chấp theo bản vẽ đo đạc theo hiện trạng thửa đất 945 ngày 31/5/2021 có nguồn gốc từ thửa đất số 225, tờ bản đồ 08 bản đồ đo đạc năm 1993 diện tích 1.885m²...có nguồn gốc do ông bà của nguyên đơn và bị đơn",
Từ các tài liệu, chứng cứ nêu trên đủ cơ sở xác định thửa đất số 394 (1), tờ bản đồ số 13 đo đạc năm 2012 (trước đây là thừa 945, tờ bản đồ số 12 được UBND huyện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AM 124740 (số vào sổ H00291) ngày 31/12/2008 cho Nguyễn Thị N) diện tích 1.085m² gồm 250m² đất ở (ONT) và 835m² đất trồng cây hàng năm khác (BHK) là đất thổ cư do vợ chồng cố Lợi, cố Phụng tạo lập để lại.
Toà án cấp sơ thẩm chưa đánh giá đầy đủ, khách quan, toàn diện các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, từ đó không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của cụ B, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự. Do vậy, Hội đồng xét xử phúc thẩm xử: huỷ toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo quy định pháp luật.
Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo đến Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trong khu vực để nghiên cứu, vận dụng nhằm nâng cao chất lượng công tác giải quyết án dân sự./.