Thông báo rút kinh nghiệm số 69/TB-VC2-V2 ngày 13/8/2019 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng về vụ án dân sự “Tranh chấp quyền sử dụng đất và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 69/TB-VC2-V2 NGÀY 13/8/2019 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG VỀ VỤ ÁN DÂN SỰ “TRANH CHẤP QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ HỦY GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT”
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
3.1.Về tố tụng:
Trong quá trình giải quyết vụ án, ngày 05/5/2017, bị đơn ông Cao Ngọc Quý, bà Đoàn Thị Tuyến có đơn phản tố yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 069708 ngày 17/12/2008 của UBND tỉnh Quảng Trị cấp cho Công ty cao su Quảng Trị với diện tích 22.308m mà gia đình ông, bà khai hoang, đồng thời yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông, bà. Tòa án cấp sơ thẩm chưa yêu cầu ông Quý, bà Tuyến nộp tiền tạm ứng án phí mà thụ lý và giải quyết yêu cầu phản tố là vi phạm Điều 146 Bộ luật tổ tụng dân sự.
3.2.Về nội dung:
- Đối với diện tích 01 ha ông Quý, bà Tuyến nhận khoán: Theo Biên bản giao khoán diện tích đất tái canh lập ngày 15/11/2006 giữa Hội đồng quản lý nông trường Quyết Thắng với bà Đoàn Thị Tuyến, trong đó thống nhất giao khoán cho bà Tuyến chăm sóc, khai thác phần cây trên diện tích 01 ha và cam kết khi công ty yêu cầu lấy đất để tái canh thì trả lại đất. Ngày 20/10/2015, Nông trường Quyết Thắng có Thông báo số 36/TB-NT về việc thu hồi đất vành đai vườn cao su, nhưng bà tuyến không chấp hành và tiếp tục sử dụng. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ông Quý, bà Tuyến có nghĩa vụ trả lại diện tích đất cho Công ty TNHH MTV Cao su Quảng Trị là có căn cứ. Tuy nhiên, bản án sơ thẩm không nêu rõ diện tích 01 ha vị trí, tứ cận như thế nào, gây khó khăn cho công tác thi hành án.
Đối với diện tích đất 16.916 m thuộc thửa số 23, tờ bản đồ số 19: Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ông Quý, bà Tuyến phải trả lại đất cho Công ty cao su Quảng trị; hết thời gian khai thác 07 năm, buộc ông Quý, bà Tuyến có nghĩa vụ thu hoạch toàn bộ cây cao su trên diện tích đất 16.916 m2 để trả lại diện tích đất cho Công ty Cao su Quảng Trị, nhưng cũng không chỉ rõ diện tích đất này nằm ở vị trí nào, gây khó khăn cho công tác thi hành án.
- Đối với phần diện tích đất 5.392m nguyên đơn rút khởi kiện: Phần diện tích đất này ông Quý, bà Tuyến được quyền sử dụng, nhưng bản án sơ thẩm cũng không chỉ rõ diện tích này nằm vị trí nào và cũng không thể hiện trong Bản đồ khu đất do Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Quảng Trị đo đạc ngày 19/12/2007.
3.3. Về tài sản trên diện tích đất tranh chấp (cây cao su): Tòa án cấp sơ thẩm chưa đánh giá về mức độ lỗi của Công ty Cao su Quảng Trị trong việc để vợ chồng ông Quý, bà Tuyến trồng cây cao su. Mặt khác, cây cao su là cây công nghiệp dài ngày, có giá trị kinh tế cao, quá trình đầu tư, chăm sóc rất nhiều chi phí và chỉ có giá trị kinh tế khi khai thác nhựa cây. Như vậy, nếu phá bỏ cây cao su sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế gia đình bà Đoàn Thị Tuyến cũng như thiệt hại về mặt xã hội. Do đó, khi giải quyết vụ án cần phải xem xét giải quyết lại nội dung này để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.
Trên đây là vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo để Viện kiểm sát nhân dân trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm, nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự./.