Thông báo rút kinh nghiệm số 54/TB-VKS-DS ngày 04/8/2023 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự về "Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu và yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất"

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 54/TB-VKS-DS NGÀY 04/8/2023 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ VỀ "TRANH CHẤP LIÊN QUAN ĐẾN YÊU CẦU TUYÊN BỐ VĂN BẢN CÔNG CHỨNG VÔ HIỆU VÀ YÊU CẦU HUỶ GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT"

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Tòa án nhân dân tỉnh N thụ lý, xác định quan hệ pháp luật giải quyết là “Yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” là không đúng mà phải xác định quan hệ pháp luật có tranh chấp cần giải quyết là “Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” mới đúng quy định.

Tại Điều 12 Quyết định số 12/2015/QĐ-UBND ngày 01/6/2015 của Uỷ ban nhân dân tỉnh N quy định hạn mức giao, hạn mức công nhận quyền sử dụng các loại đất và diện tích tối thiểu được tách thửa đối với đất ở trên địa bàn tỉnh N, thì thửa đất số 474, tờ bản đồ số 04 (nay là thửa đất số 165, tờ bản đồ số 08), thôn Tân An, xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh N thuộc khu vực II, diện tích đất tối thiểu để được tách thửa đối với đất ở là 50m² và kích thước mặt tiền (chiều ngang) phải đảm bảo 4m tính từ chỉ giới xây dựng, nhưng Tòa án nhân dân tỉnh N đã ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, công nhận diện tích đất ở vợ chồng bà Hoàng Thị Thương và ông Trần Công Tám là 32m², ông Hồ Tấn Tiến 15m², bà Hoàng Thị Thu 17m² là không đúng quy định về điều kiện tách thửa đất ở tại địa phương.

Trên cơ sở Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nêu trên, ông Hồ Tấn Tiến, bà Hoàng Thị Thu, bà Hoàng Thị Thương đã đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tách thửa đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với từng diện tích đất ở được nhận. Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Thăng Bình, tỉnh N căn cứ quy định tại Điều 12 Quyết định số 12/2015/QĐ-UBND ngày 01/6/2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh N (nay thay thế bằng Quyết định số 15/2020/QĐ-UBND ngày 05/11/2020 với quy định về diện tích đất ở tối thiểu để được tách thửa là tương tự) đã không thực hiện theo yêu cầu của ông Tiến, bà Thu và bà Thương.

Như vậy, Tòa án nhân dân tỉnh N khi giải quyết vụ án không căn cứ các quy định của pháp luật đất đai có liên quan nên đã ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 37/2019/QĐST-DS ngày 27/9/2019 không đúng quy định của pháp luật, vi phạm khoản 2 Điều 3 Bộ luật dân sự 2015 và Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nêu trên cũng không thể thi hành án được.

Trên đây là vi phạm của Tòa án nhân dân tỉnh N trong việc giải quyết vụ án “Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo đến Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành trong khu vực tham khảo và rút kinh nghiệm khi kiểm sát giải quyết vụ án tương tự, để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát.