Thông báo rút kinh nghiệm số 72/TB-VKS-DS ngày 03/10/2024 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng về vụ án “Tranh chấp đòi lại tài sản”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 72/TB-VKS-DS NGÀY 03/10/2024 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG VỀ VỤ ÁN “TRANH CHẤP ĐÒI LẠI TÀI SẢN”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

Nguồn gốc thửa đất tranh chấp là của vợ chồng ông Phùng Phước Ch (đã chết) và bà Võ Thị T (cha mẹ bị đơn) quản lý sử dụng và được cấp Giấy chứng nhận lần đầu năm 1990 theo Quyết định số 398/QĐ-UB ngày 23/7/1990 của UBND thị xã H. Năm 2008, bà Võ Thị T làm thủ tục tách thửa và tặng cho thửa đất số 29, tờ bản đồ số 21 diện tích 189,1m sang cho bị đơn là bà Phùng Thị T. Như vậy, hồ sơ địa chính không thể hiện nguồn gốc đất tranh chấp có liên quan đến bà K. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị K cho rằng nguồn gốc đất do cha mẹ bà khai hoang và sau khi ba mẹ chết thì bà K và ông Phùng Phước Ch, ông Phùng Phước H tự thoả thuận phân chia, nhưng Toà án cấp sơ thẩm không xác minh thu thập chứng cứ về việc cha mẹ bà K chết từ khi nào, di sản để lại có gồm phần đất tranh chấp hay không? các anh chị em của bà K thống nhất chia đất cho bà K vào thời điểm nào, diện tích, vị trí; việc chia có thể hiện bằng văn bản, tài liệu gì...

Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn cung cấp các file video, file ghi âm là các tài liệu, chứng cứ rất quan trọng mà Toà án cấp sơ thẩm sử dụng để làm căn cứ giải quyết vụ án. Tuy nhiên, các nguồn chứng cứ này chưa được thu thập, thực hiện theo đúng quy định tại khoản 2 Điều 95 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Tại Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 09/6/2022 kèm theo sơ đồ thì diện tích thửa đất tranh chấp chồng lấn 19m2 với hai thửa đất liền kề và có tài sản tranh chấp trên đất, các bên chưa thống nhất về chủ sở hữu, nhưng Toà án cấp sơ thẩm không đưa những người có liên quan tham gia tố tụng, không giải quyết tài sản trên đất. Mặt khác, Toà án cấp sơ thẩm tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và giao thửa đất số 29 cho bị đơn, buộc bị đơn phải hoàn trả theo giá thị trường đối với thửa đất có diện tích 189,1m trong khi diện tích đất này đang bị chồng lấn 19m là ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của bị đơn.

Ngoài ra, Toà án cấp sơ thẩm nhận định bị đơn được hưởng lợi từ số tiền cho thuê thửa đất tranh chấp để đối trừ khi tính công sức của bị đơn, nhưng theo các tài liệu trong hồ sơ, lời trình bày của các đương sự, người thuê đất thì do bà Th (mẹ bị đơn) nhận là chưa đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các đương sự.

Từ các vi phạm nêu trên, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm đã huỷ bản án dân sự sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Trên đây là vi phạm của Toà án nhân dân tỉnh Q trong việc giải quyết vụ án dân sự mà Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Q không phát hiện kịp thời để thực hiện quyền kháng nghị hoặc báo cáo đề nghị Viện kiểm sát cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo đến các đơn vị trong toàn Ngành cùng tham khảo và rút kinh nghiệm./.