Sáp nhập công ty là gì? Sáp nhập công ty được quy định như thế nào?
Sáp nhập công ty là gì? Sáp nhập công ty được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi là chủ sở hữu một công ty trách nhiệm hữu hạn hoạt động trong lĩnh vực phân phối thiết bị điện tử. Hiện nay, một doanh nghiệp cùng ngành đang gặp khó khăn về tài chính và có đề xuất chuyển giao toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp cho công ty tôi để tiếp tục duy trì hoạt động kinh doanh. Sau khi cân nhắc, hai bên đang xem xét thực hiện phương án này nhằm tận dụng cơ sở vật chất, nhân lực và mở rộng thị phần. Tuy nhiên, tôi chưa rõ việc này có phải là hình thức sáp nhập công ty không? Sáp nhập công ty là gì? Sáp nhập công ty được quy định như thế nào? Rất mong Luật sư giải đáp. Xin cảm ơn!
MỤC LỤC
1. Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp được giải thích như thế nào?
2. Sáp nhập công ty là gì? Sáp nhập công ty được quy định như thế nào?
Trả lời:
1. Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp được giải thích như thế nào?
Trong Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
…
6. Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp là tập hợp dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc. Thông tin trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp lưu giữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp có giá trị pháp lý là thông tin gốc về đăng ký doanh nghiệp.
…"
Theo đó, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp là tập hợp dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc. Việc tập trung dữ liệu tại một hệ thống thông tin thống nhất sẽ góp phần hạn chế tình trạng thông tin không đồng nhất giữa các cơ quan, địa phương, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước về đăng ký doanh nghiệp.
Đặc biệt, thông tin trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp lưu giữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp có giá trị pháp lý là thông tin gốc về đăng ký doanh nghiệp. Việc xác lập giá trị pháp lý của thông tin gốc góp phần bảo đảm tính thống nhất, chính xác và tin cậy của dữ liệu đăng ký doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc. Qua đó, cơ quan nhà nước có điều kiện thuận lợi để thực hiện công tác quản lý, tra cứu và giải quyết các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng như các chủ thể có liên quan có thể sử dụng thông tin này để kiểm tra, xác minh tư cách pháp lý và các nội dung đăng ký doanh nghiệp.
Như vậy, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp không chỉ là hệ thống lưu trữ, tập hợp dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc mà còn là nguồn dữ liệu chính thức có giá trị pháp lý để kiểm tra và xác minh thông tin của doanh nghiệp. Việc tập trung dữ liệu và xác lập giá trị pháp lý của thông tin gốc góp phần bảo đảm tính thống nhất, chính xác, minh bạch trong hoạt động đăng ký doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước cũng như quá trình tra cứu, thực hiện các giao dịch và thủ tục hành chính của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có liên quan.
2. Sáp nhập công ty là gì? Sáp nhập công ty được quy định như thế nào?
Sáp nhập công ty là hình thức tổ chức lại doanh nghiệp tương đối phổ biến, giúp tối ưu nguồn lực và mở rộng quy mô hoạt động. Pháp luật quy định việc sáp nhập công ty tại Điều 201 Luật Doanh nghiệp năm 2020, cụ thể như sau:
1. Một hoặc một số công ty (sau đây gọi là công ty bị sáp nhập) có thể sáp nhập vào một công ty khác (sau đây gọi là công ty nhận sáp nhập) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang công ty nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của công ty bị sáp nhập.
2. Thủ tục sáp nhập công ty được quy định như sau:
a) Các công ty liên quan chuẩn bị hợp đồng sáp nhập và dự thảo Điều lệ công ty nhận sáp nhập. Hợp đồng sáp nhập phải gồm các nội dung chủ yếu sau: tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty nhận sáp nhập; tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty bị sáp nhập; thủ tục và điều kiện sáp nhập; phương án sử dụng lao động; cách thức, thủ tục, thời hạn và điều kiện chuyển đổi tài sản, chuyển đổi phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty bị sáp nhập thành phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty nhận sáp nhập; thời hạn thực hiện sáp nhập;
b) Các thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc các cổ đông của các công ty liên quan thông qua hợp đồng sáp nhập, Điều lệ công ty nhận sáp nhập và tiến hành đăng ký doanh nghiệp công ty nhận sáp nhập theo quy định của Luật này. Hợp đồng sáp nhập phải được gửi đến tất cả chủ nợ và thông báo cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày thông qua;
c) Sau khi công ty nhận sáp nhập đăng ký doanh nghiệp, công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại; công ty nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ, các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị sáp nhập. Các công ty nhận sáp nhập đương nhiên kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ, và lợi ích hợp pháp của các công ty bị sáp nhập theo hợp đồng sáp nhập.
3. Các công ty thực hiện việc sáp nhập phải bảo đảm tuân thủ quy định của Luật Cạnh tranh về sáp nhập công ty.
4. Cơ quan đăng ký kinh doanh tiến hành cập nhật tình trạng pháp lý của công ty bị sáp nhập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và thực hiện thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp cho công ty nhận sáp nhập. Trường hợp công ty bị sáp nhập có địa chỉ trụ sở chính ngoài tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi công ty nhận sáp nhập đặt trụ sở chính thì Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi công ty nhận sáp nhập đặt trụ sở chính thông báo việc đăng ký doanh nghiệp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi công ty bị sáp nhập đặt trụ sở chính để cập nhật tình trạng pháp lý của công ty bị sáp nhập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp."
Theo đó, sáp nhập công ty là việc một hoặc một số công ty (sau đây gọi là "công ty bị sáp nhập") có thể sáp nhập vào một công ty khác (sau đây gọi là "công ty nhận sáp nhập") bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang công ty nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của công ty bị sáp nhập. Việc chuyển giao toàn bộ tài sản, quyền và nghĩa vụ bảo đảm công ty nhận sáp nhập kế thừa toàn diện vai trò của các công ty bị sáp nhập trong những quan hệ có liên quan. Sáp nhập công ty tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng quy mô, tập trung nguồn lực, tận dụng lợi thế kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh mà không phải thành lập một chủ thể kinh doanh mới. Đồng thời, việc kế thừa các quyền và nghĩa vụ cũng góp phần duy trì tính liên tục của các quan hệ kinh doanh, lao động và quan hệ với cơ quan nhà nước, hạn chế ảnh hưởng đến chủ nợ, người lao động, khách hàng và các đối tác của công ty bị sáp nhập. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, sáp nhập cũng là một trong các hình thức tập trung kinh tế, vì vậy, việc sáp nhập công ty phải bảo đảm tuân thủ Luật Cạnh tranh hiện hành để tránh thuộc trường hợp tập trung kinh tế bị cấm theo pháp luật cạnh tranh.
Về thủ tục, các công ty thực hiện sáp nhập như sau:
- Các công ty liên quan chuẩn bị hợp đồng sáp nhập và dự thảo Điều lệ công ty nhận sáp nhập. Hợp đồng sáp nhập phải gồm các nội dung chủ yếu sau: Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty nhận sáp nhập; Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty bị sáp nhập; Thủ tục và điều kiện sáp nhập; Phương án sử dụng lao động; Cách thức, thủ tục, thời hạn và điều kiện chuyển đổi tài sản, chuyển đổi phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty bị sáp nhập thành phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty nhận sáp nhập; Thời hạn thực hiện sáp nhập.
Việc xác định cụ thể những nội dung này giúp các bên thống nhất phương thức chuyển giao, hạn chế tranh chấp phát sinh trong quá trình sáp nhập. Đặc biệt, phương án sử dụng lao động góp phần bảo đảm quyền lợi của người lao động khi cơ cấu tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp có sự thay đổi. Trong khi đó, dự thảo Điều lệ tạo cơ sở xác lập cơ cấu tổ chức, quản trị và phương thức hoạt động của công ty nhận sáp nhập sau khi tiếp nhận doanh nghiệp khác;
- Các thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc các cổ đông của các công ty liên quan thông qua hợp đồng sáp nhập, Điều lệ công ty nhận sáp nhập và tiến hành đăng ký doanh nghiệp công ty nhận sáp nhập theo quy định của Luật này. Hợp đồng sáp nhập phải được gửi đến tất cả chủ nợ và thông báo cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày thông qua.
Yêu cầu này bảo đảm phương án sáp nhập được xem xét và chấp thuận bởi các chủ thể có quyền quyết định trong doanh nghiệp, qua đó thể hiện sự thống nhất về việc tổ chức lại hoạt động và chuyển giao quyền, nghĩa vụ. Ngoài ra, việc gửi hợp đồng sáp nhập đến tất cả chủ nợ và thông báo cho người lao động trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày thông qua giúp các chủ thể này kịp thời nắm bắt thông tin, đánh giá những ảnh hưởng có thể phát sinh và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình;
- Sau khi công ty nhận sáp nhập đăng ký doanh nghiệp, công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại; công ty nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ, các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị sáp nhập. Các công ty nhận sáp nhập đương nhiên kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ, và lợi ích hợp pháp của các công ty bị sáp nhập theo hợp đồng sáp nhập.
Có thể thấy, việc chấm dứt tồn tại của công ty bị sáp nhập không đồng nghĩa với việc các quyền và nghĩa vụ đã phát sinh trước đó bị chấm dứt. Việc kế thừa quyền và nghĩa vụ bảo đảm hoạt động kinh doanh được duy trì liên tục sau khi sáp nhập, đồng thời bảo vệ quyền lợi của chủ nợ, người lao động, khách hàng và các đối tác. Mặt khác, việc xác định công ty nhận sáp nhập đương nhiên kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp theo hợp đồng sáp nhập còn tạo căn cứ để chuyển giao các quan hệ này một cách thống nhất, hạn chế tranh chấp hoặc tình trạng né tránh nghĩa vụ khi các công ty cũ chấm dứt tồn tại.
Bên cạnh đó, Cơ quan đăng ký kinh doanh tiến hành cập nhật tình trạng pháp lý của công ty bị sáp nhập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và thực hiện thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp cho công ty nhận sáp nhập. Trường hợp công ty bị sáp nhập có địa chỉ trụ sở chính ngoài tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi công ty nhận sáp nhập đặt trụ sở chính thì Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi công ty nhận sáp nhập đặt trụ sở chính thông báo việc đăng ký doanh nghiệp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi công ty bị sáp nhập đặt trụ sở chính để cập nhật tình trạng pháp lý của công ty bị sáp nhập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Việc cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp bảo đảm thông tin đăng ký phản ánh chính xác tình trạng hoạt động của các doanh nghiệp sau sáp nhập. Qua đó, cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở theo dõi, quản lý doanh nghiệp, đồng thời, các tổ chức, cá nhân có liên quan có thể tra cứu và xác minh thông tin của các doanh nghiệp một cách thuận lợi. Đặc biệt, sự phối hợp giữa các Cơ quan đăng ký kinh doanh tại các địa phương giúp bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ, thống nhất, hạn chế tình trạng sai lệch hoặc thiếu thông tin giữa các địa phương, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho việc thực hiện các thủ tục hành chính có liên quan.
Như vậy, sáp nhập công ty là hình thức tổ chức lại doanh nghiệp cho phép một hoặc một số công ty chuyển giao toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp cho công ty nhận sáp nhập mà không làm phát sinh chủ thể kinh doanh mới. Quá trình này không chỉ tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung nguồn lực, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn đòi hỏi sự tuân thủ chặt chẽ về trình tự, thủ tục, bảo đảm quyền lợi của chủ nợ, người lao động cùng các chủ thể có liên quan. Đồng thời, việc thực hiện các yêu cầu về đăng ký doanh nghiệp, cập nhật thông tin và tuân thủ pháp luật cạnh tranh là cơ sở để hoạt động sáp nhập diễn ra minh bạch, hợp pháp, hạn chế rủi ro và bảo đảm sự ổn định trong hoạt động kinh doanh sau sáp nhập.
Trân trọng./.