Quy định các tổ chức, cá nhân tham gia vận động, tiếp nhận, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện như thế nào?
Quy định các tổ chức, cá nhân tham gia vận động, tiếp nhận, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi là đại diện một nhóm thiện nguyện thường xuyên tổ chức các chương trình quyên góp nhằm giúp đỡ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Hiện nay, chúng tôi muốn mở rộng phạm vi hoạt động và kêu gọi thêm sự chung tay của các tổ chức, cá nhân trong xã hội, nhưng chưa rõ quy định pháp luật về việc vận động, tiếp nhận và sử dụng các khoản đóng góp này được thực hiện như thế nào, mong luật sư giải đáp giúp tôi.
MỤC LỤC
Trả lời:
1. Quy định các tổ chức, cá nhân tham gia vận động nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện như thế nào?
Quy định các tổ chức, cá nhân tham gia vận động nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo tại Điều 22 Nghị định số 93/2021/NĐ-CP ngày 27/10/2021 về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo (sau đây gọi tắt là “Nghị định số 93/2021/NĐ-CP”) như sau:
“Điều 22. Vận động đóng góp tự nguyện
Các cơ quan thông tin đại chúng, cơ sở y tế, quỹ từ thiện, tổ chức có tư cách pháp nhân và các cá nhân vận động, đóng góp để hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo theo từng trường hợp cụ thể.”
Quy định về việc vận động nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo thể hiện chính sách nhân đạo sâu sắc của Nhà nước trong việc huy động sức mạnh xã hội nhằm chia sẻ gánh nặng cho những người gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Nghị định số 93/2021/NĐ-CP đã mở rộng phạm vi chủ thể được quyền tham gia vận động, bao gồm cả cơ quan thông tin đại chúng, cơ sở y tế, quỹ từ thiện, tổ chức có tư cách pháp nhân và cả cá nhân. Quy định này tạo hành lang pháp lý minh bạch, khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân phát huy tinh thần tương thân tương ái, đồng thời đảm bảo việc kêu gọi đóng góp được thực hiện đúng quy định, tránh tình trạng lợi dụng danh nghĩa từ thiện để trục lợi.
Cơ chế pháp lý về vận động đóng góp tự nguyện cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo thể hiện sự kết nối giữa pháp luật và giá trị nhân văn. Qua đó, Nhà nước vừa bảo đảm quyền tham gia của các chủ thể xã hội, vừa định hướng các hoạt động thiện nguyện đi vào khuôn khổ, góp phần lan tỏa lòng nhân ái và củng cố niềm tin cộng đồng đối với hoạt động từ thiện.
2. Quy định các tổ chức, cá nhân tham gia tiếp nhận, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện như thế nào?
Quy định các tổ chức, cá nhân tham gia tiếp nhận, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo tại Điều 23 Nghị định số 93/2021/NĐ-CP như sau:
“Điều 23. Tiếp nhận, quản lý và sử dụng tiền đóng góp tự nguyện
1. Cơ quan thông tin đại chúng, cơ sở y tế, quỹ từ thiện và tổ chức có tư cách pháp nhân mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại để tiếp nhận tiền đóng góp tự nguyện và hỗ trợ trực tiếp cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo; thực hiện công khai số tiền huy động được, số tiền đã hỗ trợ các bệnh nhân, số tiền còn lại chưa sử dụng (nếu có) trên các phương tiện truyền thông hoặc niêm yết tại trụ sở làm việc của tổ chức, cơ quan, đơn vị và có văn bản thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo cư trú biết.
2. Cá nhân tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện và sử dụng để hỗ trợ trực tiếp cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Cá nhân tổng hợp đầy đủ thông tin về kết quả tiếp nhận, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo và thực hiện công khai trên các phương tiện truyền thông.
3. Các khoản đóng góp tự nguyện do tổ chức, cá nhân vận động, tiếp nhận và sử dụng để hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo không tổng hợp vào ngân sách nhà nước. Các tổ chức, cơ quan, đơn vị vận động, tiếp nhận và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo có trách nhiệm phản ánh việc tiếp nhận, sử dụng vào báo cáo tài chính của tổ chức, cơ quan, đơn vị theo quy định hiện hành.”
Quy định về việc tiếp nhận và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện hướng đến mục tiêu quản lý minh bạch, công khai và bảo đảm nguồn hỗ trợ đến đúng đối tượng. Các cơ quan, tổ chức phải mở tài khoản riêng, thực hiện báo cáo, niêm yết thông tin và công khai số tiền đã huy động, đã sử dụng hoặc còn tồn. Điều này không chỉ giúp hạn chế tiêu cực, mà còn nâng cao trách nhiệm pháp lý của chủ thể tiếp nhận. Đối với cá nhân, việc tổng hợp và công khai kết quả sử dụng nguồn đóng góp là yêu cầu bắt buộc nhằm tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của xã hội.
Cơ chế quản lý và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo là sự cụ thể hóa nguyên tắc công khai, minh bạch trong hoạt động nhân đạo. Nhờ đó, nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả, đúng mục đích, tạo dựng môi trường thiện nguyện lành mạnh và củng cố tinh thần trách nhiệm trong từng hành động giúp người yếu thế.
3. Chi phí cho các hoạt động vận động đóng góp, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện như thế nào?
Chi phí cho các hoạt động vận động đóng góp, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện theo quy định tại Điều 24 Nghị định số 93/2021/NĐ-CP như sau:
“Điều 24. Chi phí cho các hoạt động vận động đóng góp, tiếp nhận, phân phối
1. Chi phí phát sinh trong việc vận động đóng góp, tiếp nhận, phân phối hiện vật đóng góp tự nguyện, chuyển tiền hỗ trợ các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo sử dụng từ kinh phí hoạt động của tổ chức.
2. Chi phí cho hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện do cá nhân đứng ra vận động tự chi trả. Trường hợp được các tổ chức, cá nhân đóng góp đồng ý thì được chi từ nguồn đóng góp tự nguyện, nhưng phải tổng hợp và công khai khoản chi phí này.”
Quy định về chi phí cho hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính thực tế của công tác thiện nguyện. Việc xác định rõ chi phí được trích từ nguồn kinh phí hoạt động của tổ chức hoặc do cá nhân tự chi trả giúp tránh việc lạm dụng quỹ từ thiện cho mục đích hành chính. Tuy nhiên, trong trường hợp có sự đồng thuận của người đóng góp, chi phí có thể được chi từ nguồn đóng góp nhưng phải được công khai và minh bạch. Điều này vừa bảo đảm tính linh hoạt, vừa giữ vững nguyên tắc công khai, minh bạch trong tài chính.
Cách thức quy định chi phí trong hoạt động vận động và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện thể hiện sự cân bằng giữa tính nhân đạo và yêu cầu quản lý tài chính. Khi mọi khoản chi đều được công khai, người đóng góp và người thụ hưởng đều được bảo vệ, góp phần duy trì sự trong sáng và bền vững của các hoạt động thiện nguyện trong xã hội.
Trân trọng./.