Đề xuất Án lệ về việc xem xét lại bản án đã có hiệu lực pháp luật mà Chủ tịch nước đã có quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn cho bị án

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ VIỆC XEM XÉT LẠI BẢN ÁN ĐÃ CÓ HIỆU LỰC PHÁP LUẬT MÀ CHỦ TỊCH NƯỚC ĐÃ CÓ QUYẾT ĐỊNH ĐẶC XÁ THA TÙ TRƯỚC THỜI HẠN CHO BỊ ÁN

Tình huống pháp lý:

Bị án bị Tòa án xử phạt tù có thời hạn bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật, đã chấp hành được một phần hình phạt tù, sau đó được Chủ tịch nước ra quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn. Sau khi bị án được đặc xá, người có thẩm quyền phát hiện ra sai sót của bản án, ban hành quyết định kháng nghị giám đốc thẩm đối với bản án này. Tòa án có thẩm quyền đã chấp nhận kháng nghị, hủy bản án nêu trên để xét xử lại theo hướng tăng nặng hình phạt đối với bị án.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[4] Theo khoản 1 Điều 2 Luật Đặc xá năm 2018 thì: “Đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt”. Tại khoản 1 Điều 62 Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định: “Người bị kết án được miễn chấp hành hình phạt khi được đặc xá hoặc đại xá”. Tại khoản 4 Điều 73 Bộ luật này cũng quy định:“Người được miễn chấp hành hình phạt còn lại cũng được coi như đã chấp hành xong hình phạt”.

[5] Như vậy, mặc dù trước đó Lương Bích C đã được Chủ tịch nước đặc xá tha tù trước thời hạn, nhưng Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn ban hành Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm và Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh lại quyết định chấp nhận kháng nghị, hủy Bản án hình sự phúc thẩm số 99/2020/HSPT ngày 29/12/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu, là bản án mà Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho Lương Bích C để xét xử phúc thẩm lại theo hướng tăng hình phạt đối với Lương Bích C và sau đó, tại Bản án hình sự phúc thẩm số 45/2022/HS-PT ngày 30/5/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu xử phạt Lương Bích C 01 năm 6 tháng tù về tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức là không đúng quy định của pháp luật và gây bất lợi cho Lương Bích C khi phải tiếp tục chấp hành hình phạt tù khi đã được đặc xá.

[6] Vì thế, để đảm bảo tính thống nhất trong thực hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo trong Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước đối với người phạm tội bị kết án phạt tù, cần hủy Bản án hình sự phúc thẩm số 45/2022/HS-PT ngày 30/5/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu và Quyết định giám đốc thẩm số 78/2021/HS-GĐT ngày 29/11/2021 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về phần quyết định tội danh, hình phạt đối với Lương Bích C và giữ nguyên Bản án hình sự phúc thẩm số 99/2020/HS-PT ngày 29/12/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu về phần quyết định tội danh, hình phạt đối với Lương Bích C.”