Đề xuất Án lệ về tình tiết giảm nhẹ người phạm tội “đầu thú” quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự
ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ NGƯỜI PHẠM TỘI “ĐẦU THÚ” QUY ĐỊNH TẠI KHOẢN 2 ĐIỀU 51 BỘ LUẬT HÌNH SỰ
Tình huống pháp lý:
Thực tiễn xét xử xảy ra tình huống pháp lý: Sau khi bị cơ quan cảnh sát điều tra kiểm tra hành chính, bị cáo đã có đơn xin đầu thú về hành vi phạm tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Hiện nay, các Tòa án đang có hai quan điểm khác nhau đối với vấn đề này.
Quan điểm thứ nhất cho rằng: Bị cáo không được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự người phạm tội “đầu thú” theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự do khi kiểm tra hành chính, Công an phát hiện có dấu hiệu của tội phạm nên tạm giữ ngay bị cáo, không phải bị cáo tự ra trình diện.
Quan điểm thứ hai cho rằng: Bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự người phạm tội “đầu thú” theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự do ngay sau khi bị Công an kiểm tra hành chính, bị cáo đã có đơn xin đầu thú; sau đó, cơ quan cảnh sát điều tra ra Quyết định tạm giữ đối với bị cáo.
Nội dung đề xuất án lệ:
“[9] Đối với nội dung kháng nghị đề nghị áp dụng tình tiết giảm nhẹ “Người phạm tội đầu thú” quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo Nguyễn Ngọc P về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý”; Xét thấy: Sau khi bị lực lượng Công an kiểm tra hành chính đưa về Công an huyện L, bị cáo đã có đơn xin đầu thú về hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Cơ quan cảnh sát điều tra huyện L đã lập biên bản về việc người thực hiện hành vi phạm tội ra đầu thú đối với Nguyễn Ngọc P vào hồi 14 giờ 55 phút ngày 08/6/2023. Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện L ra Quyết định tạm giữ đối với Nguyễn Ngọc P, thời gian tạm giữ kể từ 17 giờ 30 phút ngày 08/6/2023. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định “Khi kiểm tra hành chính, có dấu hiệu của tội phạm nên đã tạm giữ ngay bị cáo, không phải bị cáo ra trình diện trước cơ quan điều tra. Do đó, không cho bị cáo Nguyễn Ngọc P được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là “Đầu thú” quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự” là gây bất lợi cho bị cáo. Cần áp dụng cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “Đầu thú” quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự; như kháng nghị của Viện kiểm sát là có căn cứ. Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận một phần nội dung kháng nghị đề nghị áp dụng tình tiết giảm nhẹ “Người phạm tội đầu thú” quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo Nguyễn Ngọc P về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý”, sửa bản án hình sự sơ thẩm số: 102/2023/HS-ST ngày 17/11/2023 của Tòa án nhân dân huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang.”