Đề xuất Án lệ về định giá tài sản trong trường hợp vật chứng bị hủy hoại

ĐỀ XUẤT ÁN LỆ VỀ ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN TRONG TRƯỜNG HỢP VẬT CHỨNG BỊ HỦY HOẠI

Tình huống pháp lý:

Trong tố tụng hình sự, các vụ án xâm phạm quyền sở hữu, đặc biệt là tội hủy hoại tài sản, đòi hỏi phải xác định chính xác giá trị tài sản bị thiệt hại. Kết quả định giá là căn cứ quan trọng để xác định cấu thành tội phạm và khung hình phạt. Giá trị tài sản còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo. Tuy nhiên, nhiều trường hợp vật chứng không được thu giữ hoặc không còn tồn tại khi tiến hành định giá. Điều này dẫn đến cách đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Nội dung đề xuất án lệ:

“[10] Do Cơ quan điều tra không thu giữ vật chứng là các vật liệu bị phá dỡ, nên Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự thực hiện định giá trên cơ sở hóa đơn, chứng từ, hình ảnh, lời khai của người bị hại và những người liên quan. Trường hợp tiến hành điều tra lại cũng không thể định giá khác với kết quả đã định giá, bởi vì biên bản khám nghiệm hiện trường mô tả sơ sài về các tấm tôn, cột sắt không rõ chủng loại, chất lượng…, tài liệu định giá vẫn trên cơ sở tài liệu đã có. Hơn nữa, theo Báo cáo thuyết minh, giải trình về việc xác định giá trị tài sản định giá của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự và biên bản họp định giá tài sản, thì việc xác định giá trị tài sản không chỉ căn cứ vào hóa đơn mua bán vật tư (do bà Cao Thị L cung cấp), mà còn qua khảo sát giá tài sản cùng loại trên thị trường tại thời điểm xảy ra vụ án, từ đó xác định giá trị căn chòi khi bị xâm phạm còn lại là 80%, tương đương 8.668.000 đồng. Hội đồng định giá tài sản nhận định “tài sản bị hư hỏng do bị tháo dỡ, đổ sập hoàn toàn, không sử dụng lại được” nên xác định giá trị thiệt hại là 8.668.000 đồng là có căn cứ. Quá trình điều tra và tại phiên tòa sơ thẩm, các bị cáo đều thừa nhận hành vi phạm tội và đã tự nguyện nộp đủ số tiền bồi thường cho bị hại.”