Thông báo rút kinh nghiệm số 42/TB-VKS-DS ngày 08/3/2024 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao về kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp thừa kế"
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 42/TB-VKS-DS NGÀY 08/3/2024 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO VỀ KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ "TRANH CHẤP THỪA KẾ"
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
1. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm nhận định các đồng thừa kế ai cũng yêu cầu được nhận nhà để làm nơi thờ cúng ông bà, cha mẹ nhưng các đồng thừa kế đều không thỏa thuận được về người nhận hiện vật, giá trị hiện vật; từ đó, quyết định bán đấu giá nhà đất số A6/12, ấp 2, xã Bình H, huyện Bình Ch, Thành phố M để chia giá trị theo kỹ phần cho các đồng thừa kế là không có căn cứ, vì những người thừa kế khác đã có chỗ ở ổn định, chỉ đề nghị nhận nhà làm nơi thờ cúng, còn ông T đang trực tiếp sinh sống tại nhà, đất này nên cần giao nhà, đất cho ông T để ổn định cuộc sống. Việc bán đấu giá nhà để chia giá trị cho những người thừa kế sẽ làm xáo trộn cuộc sống của ông T phải tìm nơi ở mới. Các thừa kế khác được hưởng phần di sản nhỏ không thể chia cho họ bằng hiện vật, nhưng kỳ phần của ông T được hưởng là 76/220 di sản, thêm kỷ phần do bà Từ Hồng H nhượng là 16/220, tổng cộng là 92/220 di sản chiếm 41,82% di sản thừa kế của hai cụ. Hơn nữa, ông T cũng đồng ý trả lại giá trị di sản cho những người thừa kế khác. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm không chia di sản thừa kế bằng hiện vật cho ông T là không đúng quy định tại Điều 660 Bộ luật Dân sự năm 2015 và không bảo đảm quyền lợi của ông T.
2. Kiểm sát viên kiểm sát việc giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm và phúc thẩm đã không phát hiện ra vi phạm nêu trên của Tòa án để kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm hoặc đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm. Qua đó cho thấy, việc nghiên cứu hồ sơ, áp dụng pháp luật của cả hai cấp kiểm sát trong vụ án này cần rút kinh nghiệm. Trên đây là vi phạm của Tòa án cấp sơ thẩm và Toà án cấp phúc thẩm trong việc giải quyết vụ án “Tranh chấp thừa kế”. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 9) thông báo đến các Viện kiểm sát nhân dân cấp dưới để tham khảo và rút kinh nghiệm khi kiểm sát việc giải quyết các vụ, việc tương tự.