Thông báo rút kinh nghiệm số 13/TB-VKS-DS ngày 03/3/2023 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự về việc tranh chấp di sản thừa kế
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 13/TB-VKS-DS NGÀY 03/3/2023 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ VỀ VIỆC TRANH CHẤP DI SẢN THỪA KẾ
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Lúc 17 giờ 20 phút ngày 06/9/2019, tại nhà bà Lê Thị Hồng Mai (địa chỉ số 01C Chi Lăng, phường Phước Tân, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) Công chứng viên, Văn phòng Công chứng Kim Ngân công chứng Bản di chúc nội dung để lại phần di sản của cụ Cẩm (½ nhà và đất tại số 07A Lý Tự Trọng, phường Lộc Thọ, thành phố Nha Trang) và phần di sản cụ Cẩm được hưởng của vợ là Trần Thị Bích Tuyết và nghĩa vụ đối với tài sản cho các con gái là bà Lê Thị Thu Hà, bà Lê Thị Xuân Nhài và bà Lê Thị Hồng Mai; có mặt hai người làm chứng là bà Nguyễn Thị Như Nguyệt và bã Hà Thị Dung đều làm việc tại Văn phòng Công chứng Kim Ngân.
Tuy nhiên, trước đó ngày 27/5/2019, anh Lê Chí Minh (cháu cụ Cẩm) đã gửi đơn xin ngăn chặn, kèm theo Kết quả trắc nghiệm tâm lý ngày 26/4/2019 của Bệnh viện chuyên khoa tâm thần thuộc Sở y tế tỉnh Khánh Hòa kết luận qua kết quả trắc nghiệm tâm lý: Cụ Cẩm bị suy giảm nhận thức mức độ nặng và được chuẩn đoán: Mất trí không biệt định và không có chỉ định dùng thuốc để điều trị tới Văn phòng Công chứng Kim Ngân, đề nghị không công chứng các văn bản liên quan đến cụ Cẩm nhưng Công chứng viên đã không xác minh, làm rõ năng lực hành vi dân sự của cụ Cẩm và vẫn tiến hành công chứng bản di chúc ngày 06/9/2019 là không đúng quy định tại khoản 5 Điều 40 của Luật Công chứng năm 2014.
Khoản 5 Điều 40 Luật Công chứng quy định: "Trong trường hợp có căn cứ cho rằng trong hồ sơ yêu cầu công chứng có vấn đề chưa rõ, việc giao kết hợp đồng, giao dịch có dấu hiệu bị đe dọa, cưỡng ép, có sự nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng hoặc đối tượng của hợp đồng, giao dịch chưa được mô tả cụ thể thì công chứng viên đề nghị người yêu cầu công chúng làm rõ hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định; trường hợp không làm rõ được thì có quyền từ chối công chứng".
Do vậy, theo quy định tại Điều 630 Bộ luật dân sự thì bản di chúc này không đảm bảo tính hợp pháp nên không được pháp luật bảo vệ; bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn tuyên bản di chúc ngày 06/9/2019 vô hiệu là có cơ sở; bản án phúc thẩm chỉ xem xét, đánh giá phần thủ tục tố tụng của Tòa án cấp sơ thẩm và hủy bản án sơ thẩm là không cần thiết và không đánh giá đầy đủ các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án. Vì vậy, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã hủy toàn bộ bản án phúc thẩm.
Trên đây là vụ án "Tranh chấp di sản thừa kế". Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo để Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm, nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự./.