Nguồn án lệ về việc tranh chấp thừa kế tài sản, yêu cầu tuyên bố văn bản phân chia thừa kế và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu (Quyết định giám đốc thẩm số 48/2023/DS-GĐT)
NGUỒN ÁN LỆ VỀ VIỆC TRANH CHẤP THỪA KẾ TÀI SẢN, YÊU CẦU TUYÊN BỐ VĂN BẢN PHÂN CHIA THỪA KẾ VÀ HỢP ĐỒNG CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT VÔ HIỆU (QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM SỐ 48/2023/DS-GĐT)
Quyết định giám đốc thẩm số 48/2023/DS-GĐT ngày 10/3/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh hủy Bản án dân sự phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh, và hủy Bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện K3, tỉnh Tây Ninh về việc tranh chấp thừa kế tài sản, yêu cầu tuyên bố văn bản phân chia thừa kế và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu.
Nội dung hủy án:
“[7] Tuy nhiên, việc Tòa án hai cấp tỉnh Tây Ninh nhận định cho rằng, đất tranh chấp là di sản chưa chia, nhưng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà L1 (sau đó phân chia cho anh H2) là không đúng, dẫn đến giao dịch giữa anh H2 với Cụ S1, cụ M1 bị vô hiệu; đồng thời giá đất chuyển nhượng trong giao dịch này thấp hơn giá thị trường; ông T1 đã xây dựng nhà tình thương trên một phần diện tích đất tranh chấp trước thời điểm chuyển nhượng, từ đó xét xử không C1 nhận giao dịch giữa anh H2 với Cụ S1, cụ M1 là không đúng quy định của pháp luật, bởi lẽ: (i) việc chuyển nhượng giữa anh H2 với Cụ S1, cụ M1 đã hoàn tất về thủ tục pháp lý và Cụ S1, cụ M1 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; (ii) trong giao dịch này, Cụ S1, cụ M1 là người thứ ba ngay tình được pháp luật bảo vệ theo quy định tại khoản 2 Điều 133 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
[8] Trường hợp này, Tòa án cần phải công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa anh H2 với Cụ S1, cụ M1, đồng thời buộc bà L1 thanh toán giá trị kỷ phần thừa kế cho các đồng thừa kế theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế ông T1 đã xây dựng căn nhà tình thương trên một phần diện tích đất tranh chấp trước thời điểm anh H2 chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho Cụ S1, cụ M1 nên cần xác định việc chuyển nhượng này bị vô hiệu một phần đối với phần diện tích đất đã xây dựng nhà tình thương cho ông T1, phần diện tích còn lại công nhận cho Cụ S1, cụ M1 mới bảo đảm được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.”