Nguồn án lệ về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tranh chấp hợp đồng góp vốn (Quyết định giám đốc thẩm số 45/2023/DS-GĐT)
NGUỒN ÁN LỆ VỀ VIỆC TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG GÓP VỐN (QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM SỐ 45/2023/DS-GĐT)
Quyết định giám đốc thẩm số 45/2023/DS-GĐT ngày 09/3/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh B và hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện BTU, tỉnh B về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tranh chấp hợp đồng góp vốn.
Nội dung hủy án:
“[3.1] Tòa án cấp phúc thẩm đưa vụ án ra xét xử ngày 03/6/2022 và tuyên án vào ngày 10/6/2022 (ông Phạm Đoàn Kh có văn bản đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt tại cấp phúc thẩm). Ngày 07/3/2023, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh nhận được Bản giải trình đề ngày 06/3/2023 của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phúc thẩm giải trình trong thời gian nghị án kéo dài, nguyên đơn là ông Lê Văn H có xuất trình bản gốc “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc” để Thẩm phán tiến hành đối chiếu. Tuy nhiên, do có sự nhầm lẫn nên Thẩm phán chủ tọa đã ghi “Đã đối chiếu với bản gốc do ông Phạm Đoàn Kh cung cấp ngày 06/6/2022”.
[3.2] Ngày 06/3/2023, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành mời nguyên đơn là ông Lê Văn H làm việc. Ông H xác nhận ông là người đã cung cấp bản chính trong quá trình nghị án cho Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phúc thẩm để đối chiếu và trả lại bản gốc cho ông. Ông H xác nhận tại Tòa án cấp sơ thẩm ông có đem theo bản gốc và bản photo “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc”, Tòa án cấp sơ thẩm chỉ nhận bản photo và trả lại cho ông bản chính (Hồ sơ vụ án tại cấp sơ thẩm chỉ có Biên bản góp vốn của 05 thành viên là bản photo; Biên bản phiên tòa sơ thẩm không thể hiện ông H trình bày nội dung này). Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng thu giữ bản gốc “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc” do ông H nộp ngày 06/3/2023. Như vậy, lời trình bày của ông H phù hợp lời trình bày của các đương sự khác, phù hợp lời trình bày của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phúc thẩm có cơ sở xác định chứng cứ là “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc” chỉ có 01 bản gốc do ông H nộp và hiện đã được làm rõ, khắc phục và thu giữ trong giai đoạn giải quyết giám đốc thẩm.
[3.3] Xét thấy tài liệu là bản photo “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc” do ông H nộp tại Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm: trang đầu và trang sau có sự khác nhau về kỹ thuật trình bày văn bản nhưng Tòa án hai cấp không phát hiện ra sự mâu thuẫn này để chứng minh, làm rõ trong quá trình giải quyết vụ án. Qua tài liệu là bản gốc “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc” do nguyên đơn là ông Lê Văn H giao nộp thấy rằng:
[3.3.1] Biên bản này được lập có 02 trang độc lập và in trên 02 bản giấy A4, trang sau có chữ ký và họ tên của 05 thành viên góp vốn; trang đầu tiên không có chữ ký, họ tên của các thành viên góp vốn. Ông H xác nhận tại thời điểm lập Biên bản góp vốn, ông là giám đốc công ty, giữ dấu mộc của Công ty và ông là người đóng dấu giáp lai vào Biên bản góp vốn này.
[3.3.2] Xét thấy bản gốc “Biên bản xác nhận tỷ lệ góp vốn đất ở xã Đất Cuốc” bằng mắt thường có sự khác biệt về màu mực giữa trang đầu và trang cuối; có sự khác biệt về kỹ thuật trình bày văn bản giữa 02 trang nên cần thiết phải giám định Biên bản này để làm rõ: Trang đầu và trang sau có cùng 01 máy tính, cùng file in ra hay không? Lý do nào có sự khác biệt về kỹ thuật soạn thảo văn bản giữa trang đầu và trang sau…
[3.3.3] Nguyên đơn là ông H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông B xác định Biên bản trên là bản gốc nhưng không được bị đơn là ông Kh thừa nhận và cho rằng trang đầu của Biên bản đã bị ông H thay đổi bằng trang có nội dung khác. Trong quá trình giải quyết vụ án Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm cũng chưa làm rõ các thành viên có lưu giữ các biên bản photo hay không để đối chiếu với biên bản góp vốn do ông H cung cấp hoặc thu giữ bản gốc của Biên bản này để đánh giá chứng cứ, giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật là thiếu sót nghiêm trọng về tố tụng.”