Thông báo rút kinh nghiệm số 90/TB-VC2-V2 ngày 09/10/2019 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng về vụ án dân sự “Tranh chấp quyền sử dụng đất, hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 90/TB-VC2-V2 NGÀY 09/10/2019 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG VỀ VỤ ÁN DÂN SỰ “TRANH CHẤP QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, HỦY GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT”

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

1. Về tố tụng:

Theo lời trình bày của ông Lương Sáu và bà Nguyễn Thị Ty, diện tích đất mà bản án sơ thẩm xử buộc ông Chế Văn Tân, bà Nguyễn Thị Tuấn trả lại cho ông Dương Văn Kiêm, bà Đặng Thị Mỹ (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Dương Văn Kiêm) có một phần diện tích đất hiện nay bà Nguyễn Thị Ty đang quản lý, sử dụng (phần hai bên đổi cho nhau), trên phần đất đổi này bà Ty đã làm nhà cấp 4 và trồng 80 cây xoài. Nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa bà Ty vào tham gia tố tụng là vi phạm khoản 4 Điều 68 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

2. Về thu thập tài liệu, chứng cứ:

Tại phần nhận định của bản án dân sự sơ thẩm thể hiện: “...Đối với việc hoán chuyển một phần của thửa đất số 42 và thửa 171 giữa bà Hữu (mẹ bà Ty) với ông Sáu nay chuyển sang ông Kiêm, bà Mỹ các bên có quyền kê khai lại với UBND huyện Cam Lâm để được chuyển đổi lại cho đúng diện tích đất sử dụng thực tế...”. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm không xác định cụ thể việc hoán đổi bao nhiêu m’, hiện nay bà Ty đang sử dụng phần đất thửa 42 bao nhiêu mỉ, trên đất có những tài sản gì, giá trị bao nhiêu?

Tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 17/01/2018, Biên bản định giá tài sản ngày 12/06/2018, bà Ty không tham gia và không thể hiện phần đất và tài sản của bà Ty đang quản lý, sử dụng, nhưng tại sơ đồ kèm theo bản án có ghi rõ: “... Ranh giới đo đạc theo sự chỉ dẫn của ông Dương Văn Kiêm, ông Chế Văn Tân và công chức Địa chính xã Suối Tân. Bà Ty là người đang sử dụng một phần diện tích đất ông Kiêm tranh chấp...”. Như vậy, bản án sơ thẩm tuyên không rõ ràng, không đúng thực tế khách quan.

Tại Công văn số 697/UBND ngày 07/11/2018 của UBND xã Suối Tân, thể hiện: “...Hiện nay bà Nguyễn Thị Ty đang quản lý thửa đất số 171 (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) nhưng chỉ sử dụng một phần thửa đất số 171 và phần còn lại thuộc thửa 42, tờ bản đồ số 8, phần còn lại của thửa 171 do ông Chế Văn Tân sử dụng...”. Hội đồng thẩm định giá chưa thẩm định giá phần đất thuộc thửa số 42 bà Ty đang sử dụng, nhưng lại tiến hành thẩm định giá một phần thửa đất số 171 bà Ty đã đổi cho ông Sáu.

Việc hoán đổi đất giữa ông Lương Sáu và bà Nguyễn Thị Ty trước khi ông Lương Sáu được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là có thật. Hiện nay bà Nguyễn Thị Ty đang sử dụng một phần trong tổng diện tích đất 2.250m đứng tên vợ chồng ông Kiêm, bà Mỹ. Bản án sơ thẩm buộc ông Tân, bà Tuấn trả lại cho ông Kiêm, bà Mỹ diện tích đất 2.250m nhưng chưa giải quyết phần đất và tài sản của bà Ty đang sử dụng nằm trong phần đất được trả cho ông Kiêm, bà Mỹ là chưa giải quyết triệt để vụ án.

Những vi phạm, thiếu sót nêu trên làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, Tòa án cấp phúc thẩm không thể bổ sung được nên phải hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để xét xử lại theo đúng quy định của pháp luật.

Trên đây là vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất, hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” bị Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng thông báo để Viện kiểm sát nhân dân địa phương trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm, nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự./.