Thông báo rút kinh nghiệm số 05/TB-VC3-V4 ngày 08/3/2018 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh rút kinh nghiệm trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại liên quan đến tranh chấp hợp đồng

THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 05/TB-VC3-V4 NGÀY 08/3/2018 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH RÚT KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN KINH DOANH THƯƠNG MẠI LIÊN QUAN ĐẾN TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG

Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:

1. Việc xác định quan hệ tranh chấp chưa đúng: Tại thời điểm Công ty đường Bình Thuận ký Hợp đồng tín dụng số 01/HĐTD/2002 ngày 19/11/2002 và Hợp đồng số 02/HĐTD/2003 ngày 28/01/2003 với Ngân hàng để vay vốn thì Công ty đường Bình Thuận là đơn vị hạch toán phụ thuộc của Tổng công ty mía đường II nên không có tư cách pháp nhân để tham gia ký kết các Hợp đồng kinh tế, mọi quyền lợi và nghĩa vụ của Công ty đường Bình Thuận phát sinh từ các giao dịch thuộc trách nhiệm của Tổng công ty mía đường II, mặt khác do Tổng công ty mía đường II có công văn số 775/MDII/HĐQT/CV ngày 07/11/2002 về việc “Bảo lãnh vay vốn ngân hàng của Công ty đường Bình Thuận”, Công văn này phải được coi là sự ủy quyền của Tổng công ty mía đường II cho Công ty đường Bình Thuận vay vốn và ký kết Hợp đồng tín dụng, mọi họat động kinh doanh của Công ty dường Bình Thuận đều do Tổng Công ty mía đường 11 quản lý và hạch toán từ nguồn vay của Ngân hàng. Bản án sơ thẩm xác định Tổng Công ty mía đường II là Bị đơn là có căn cứ, tuy nhiên Bản án sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng bảo lãnh” là chưa đúng mà phải xác định “Tranh chấp Hợp đồng tín dụng” mới có căn cứ.

2. Công ty đường Bình Thuận được tách thành Công ty hạch toán độc lập theo Quyết định số 1726/QĐ/BNN-TCCB ngày 15/7/2005 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam sau đó Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận ra Quyết định số 01/2005/QĐ-MTTPS ngày 13/10/2005, mở thủ tục tuyên bố Công ty đường Bình Thuận phá sản thì khoản nợ dư nợ trên không có trong danh sách chủ nợ của Công ty đường Bình Thuận. Việc giải quyết tranh chấp Hợp đồng tín dụng giữa Ngân hàng với Tổng Công ty mía đường II không liên quan tới quyết định mở thủ tục phá sản của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận. Bản án sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng về tiền lãi theo các Hợp đồng tín dụng kể từ ngày 13/10/2005 (Tòa án ra Quyết định số 01/2005/QĐ-MTTPS) tới khi xét xử sơ thẩm là không có căn cứ, không đúng quy định tại khoản 3 Điều 52 Luật phá sản năm 2014 quy định về xác định tiền lãi đối với khoản nợ:

“1. Kể từ ngày ra quyết định mở thủ tục phá sản, các khoản nợ được tiếp tục tính lãi theo thỏa thuận nhưng được tạm dừng việc trả lãi. Trường hợp Thảm phán ra quyết định đình chỉ tiến hành thủ tục phá sản theo quy định tại Điều 86 của Luật này, đình chỉ thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 95 của Luật này thì việc tạm dừng trả lãi chấm dứt, các bên tiếp tục thực hiện việc trả lãi theo thỏa thuận.

2. Đối với khoản nợ mới phát sinh sau khi mở thủ tục phả sản đến thời điểm tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản thì tiền lãi của khoản nợ đó được xác định theo thỏa thuận nhưng không trải với quy định của pháp luật.

3. Kể từ ngày ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phả sản thì khoản nợ không được tiếp tục tỉnh lãi.”.

Vì Tổng Công ty mía đường II không phải là doanh nghiệp bị mở thủ tục phả sản nên không thuộc đối tượng để áp dụng khoản 3 Điều 52 Luật phá sản nêu trên, mặt khác Tòa án cũng chưa ra Quyết định tuyên bố Công ty đường Bình Thuận phá sản.

Trên đây là một số kinh nghiệm phát hiện vi phạm khi kiểm sát việc giải quyết các vụ án Kinh doanh thương mại của Tòa án. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh nêu lên để Viện kiểm sát nhân dân các địa phương tham khảo, rút kinh nghiệm chung./.