Vụ tranh chấp về việc mua bán hàng hóa (dây chuyền để sản xuất khăn giấy và một dây chuyền sản xuất giấy vệ sinh) giữa người bán ở Serbia với người mua ở Slovakia giải quyết tại Tòa Trọng tài Ngoại thương thuộc Phòng Thương mại Serbia ở Belgrade (Vụ kiện số T-13/08)

Luật Nghinh Phong 03/03/2026 0

Nghiệp vụ tra cứu

1. Các bên tham gia tranh chấp

- Nguyên đơn: Serbia (người bán).

- Bị đơn: Slovakia (người mua).

- Cơ quan giải quyết tranh chấp: Tòa Trọng tài Ngoại thương thuộc Phòng Thương mại Serbia ở Belgrade.

2. Diễn biến tranh chấp

* Thẩm quyền của Tòa Trọng tài Ngoại thương trực thuộc Phòng Thương mại Serbia

Tòa Trọng tài Ngoại thương trực thuộc Phòng Thương mại Serbia ở Belgrade đã nhận được yêu cầu khởi kiện từ Người bán với các chứng cứ vào ngày 9 tháng 6 năm 2008. Thẩm quyền của Tòa Trọng tài này đã được thiết lập bởi thỏa thuận trọng tài giữa các bên dưới hình thức điều khoản trọng tài có trong Điều 17 của Hợp đồng được ký kết giữa các Bên vào ngày 28 tháng 3 năm 2008.

Trọng tài đã chuyển tiếp đơn kiện với các chứng cứ cho người mua vào ngày 24 tháng 9 năm 2009, cùng với Quy tắc Trọng tài và Danh sách Trọng tài viên. Người mua đã được hướng dẫn để gửi Câu trả lời cho Tuyên bố khởi kiện trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được và để chỉ định trọng tài viên. Người mua đã nhận được đơn khởi kiện với các chứng cứ vào ngày 9 tháng 10 năm 2008.

Người mua không gửi câu trả lời cho Tuyên bố khởi kiện và chỉ định trọng tài viên. Họ thụ động từ đầu đến cuối quá trình tố tụng và không tham gia thủ tục Trọng tài dưới bất kỳ hình thức nào.

Kể từ khi Đơn kiện được gửi hợp lệ cho người mua vào ngày 9 tháng 10 năm 2008, một phiên họp của Hội đồng Trọng tài đã được tổ chức vào ngày 27 tháng 11 năm 2008, theo Điều 15 của Quy tắc Trọng tài. Tại phiên này, tất cả các hồ sơ và tài liệu vụ án do người bán gửi đã được xem xét và Hội đồng đã xác định rằng thỏa thuận trọng tài có trong Điều 17 của Hợp đồng.

Trọng tài viên duy nhất đã xác định rằng các Bên đã đồng ý, tại Điều 17 trong Hợp đồng, rằng tất cả các tranh chấp xảy ra trong quá trình thực hiện Hợp đồng sẽ được giải quyết trước Tòa Trọng tài Quốc tế tại Belgrade,... Tòa Trọng tài Ngoại thương trực thuộc Phòng Thương mại Serbia ở Belgrade là tòa trọng tài quốc tế duy nhất giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài tại Belgrade, trọng tài viên đã kết luận rằng từ ngữ của Điều 17 của Hợp đồng chắc chắn cho thấy ý định thực sự của Các Bên quy định quyền tài phán của Tòa Trọng tài này.

* Lập luận của Người bán

Người bán đã tuyên bố trong Đơn khởi kiện và trong phiên xử ngày 9 tháng 3 năm 2009, trên cơ sở Hợp đồng được ký kết với người mua vào ngày 28 tháng 3 năm 2006, họ đã bán và giao ba dây chuyền để sản xuất khăn giấy và một dây chuyền sản xuất giấy vệ sinh, của nhà sản xuất X từ Serbia.

Bên cạnh các thiết bị được đề cập như trên, mà không phải là vấn đề tranh chấp giữa các Bên, người bán đã bán cho người mua một dây chuyền sản xuất và đóng gói khăn giấy, Loại X, tương đương với 105.500 EUR từ cùng một nhà sản xuất và đã giao nó vào ngày 4 tháng 8 năm 2006 theo Hợp đồng. Khoản thanh toán cho thiết bị này là vấn đề tranh chấp giữa các Bên trong vụ kiện.

Người bán đệ trình rằng người mua đã thanh toán một phần vào ngày 31 tháng 12 năm 2006 với số tiền là 68.075 EUR trong tổng số nợ ban đầu 105.500 EUR. Do đó, số tiền 37.425 EUR vẫn chưa được trả. Khoản nợ ban đầu 105.500 EUR của người mua được chứng minh bằng hóa đơn ngày 11 tháng 7 năm 2006 và được ghi trong Thông số kỹ thuật của hàng hóa, cũng như của tờ khai hải quan. Phần còn lại của khoản nợ, với số tiền 37.425 EUR, các bên không thể tranh cãi vì đã ký bốn Phụ lục của Hợp đồng chính. Người bán và người mua, theo Phụ lục của Hợp đồng chính ngày 28 tháng 3 năm 2006, kéo dài thời hạn trong đó Người mua có nghĩa vụ phải trả phần nợ còn lại cho Người bán cho sản phẩm được giao với số tiền là 37.425 EUR. Trong Phụ lục cuối cùng số IV từ ngày 27 tháng 12 năm 2007, các bên đã xác định ngày 24 tháng 6 năm 2008 là ngày cuối cùng để Người mua thanh toán khoản nợ cho người bán với số tiền là 37.425 EUR. Tuy nhiên, người mua một lần nữa không tuân thủ thời hạn, và do đó, số tiền 37.425,00 EUR là khoản nợ của người mua chưa được thanh toán, là nguyên nhân khiến người bán nộp đơn kiện và khởi xướng thủ tục tố tụng Trọng tài.

Người bán yêu cầu khoản tiền chưa thanh toán của người mua, và chứng minh cho yêu cầu của mình bằng các bằng chứng sau: Hợp đồng ngày 28 tháng 3 năm 2006; Mô tả đặc điểm kỹ thuật của hàng hóa được ký kết và đóng dấu bởi các Bên, cho biết loại hàng hóa, đơn vị đo lường, số lượng, giá cả được hiển thị bằng Euro và ngày giao hàng; 4 Phụ lục của Hợp đồng chính - Phụ lục I ngày 6 tháng 8 năm 2006, Phụ lục II ngày 1 tháng 1 năm 2007, Phụ lục III ngày 30 tháng 6 năm 2007 và Phụ lục IV ngày 27 tháng 12 năm 2007; Hóa đơn của người bán ngày 11 tháng 11 năm 2006 với số tiền là 105.500 EUR; Tờ khai hải quan ngày 4 tháng 8 năm 2006, Giấy chứng nhận EUR1 từ ngày 4 tháng 8 năm 2006.

Người bán cũng đòi tiền lãi của khoản nợ chính, và yêu cầu được hoàn trả chi phí cho quá trình tố tụng trọng tài, theo bản kê về chi phí mà họ đã nộp trong phiên xử tổng số tiền là 384.635 RSD. Người bán yêu cầu người mua thanh toán trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận được phán quyết của trọng tài, tùy thuộc vào sự thi hành của tòa trong trường hợp không thanh toán.

Người mua không tham gia quá trình tố tụng, không trả lời cho yêu cầu khởi kiện, cũng như không làm việc với Trọng tài cho đến khi kết thúc toàn bộ quá trình tố tụng. Họ không xuất hiện tại phiên xử, mặc dù được triệu tập hợp lệ, và không thể biện minh cho sự vắng mặt của họ. Bằng việc ký các phụ lục của Hợp đồng chính ngày 28 tháng 3 năm 2006, cụ thể là Phụ lục số IV ngày 27 tháng 12 năm 2007, người mua đã khẳng định sự tồn tại của khoản nợ chính với số tiền là 37.435 EUR đối với dây chuyền tự động sản xuất và đóng gói khăn giấy mà không thể chối cãi. Người mua không thanh toán số tiền còn nợ cho người bán ngay cả trong thời hạn bổ sung mà đã bị hoãn nhiều lần.

3. Lập luận và phán quyết của Tòa trọng tài

3.1. Khoản nợ chính

Trong đơn kiện và tại phiên xử chính người bán đã đệ trình rằng Người mua nợ anh ta số tiền 37.425 EUR, là phần chưa thanh toán của số tiền 105.500 EUR cho dây chuyền được giao để sản xuất và đóng gói khăn tay giấy như đã thỏa thuận theo hợp đồng.

Khiếu nại của bên bán dựa trên Hợp đồng được ký kết với người mua vào ngày 28 tháng 3 năm 2006. Bằng chứng là, người bán đã đính kèm bên cạnh Hợp đồng: Mô tả đặc điểm kỹ thuật của hàng hóa được ký kết và đóng dấu bởi các Bên, trong đó là một phần không thể thiếu của Hợp đồng chính, với đặc điểm kỹ thuật về loại hàng hóa, đơn vị đo lường, số lượng, giá cả được hiển thị bằng Euro và ngày giao hàng; 4 Phụ lục của Hợp đồng chính - Phụ lục I từ ngày 6 tháng 8 năm 2006, Phụ lục II từ ngày 1 tháng 1 năm 2007, Phụ lục III từ ngày 30 tháng 6 năm 2007 và Phụ lục IV từ ngày 27 tháng 12 năm 2007; hóa đơn do người bán phát hành từ ngày 11 tháng 11 năm 2006 với số tiền là 105.500 EUR; Khai báo hải quan từ ngày 4 tháng 8 năm 2006; Chứng nhận EUR1 từ ngày 4 tháng 8 năm 2006.

Người bán đã đưa ra bằng chứng thích hợp rằng họ đã hoàn thành tất cả các nghĩa vụ của mình đối với người mua. Điều này không bị tranh chấp bởi người mua.

Theo bản đệ trình của người bán, người mua đã trả số tiền 68.075 EUR vào ngày 31 tháng 12 năm 2006, nhưng số tiền chênh lệch 37.425 EUR trong tổng số tiền 105.500 EUR vẫn chưa được thanh toán. Bằng cách ký bốn phụ lục của Hợp đồng chính, người mua đã rõ ràng thừa nhận và chấp nhận sự tồn tại của khoản nợ còn lại với người bán để xuất khẩu dây chuyền tự động sản xuất và đóng gói khăn giấy với số tiền 37.435 EUR. Đến Phụ lục IV cuối cùng ngày 27 tháng 12 năm 2007, người mua đã cam kết thanh toán số tiền còn lại chậm nhất là ngày 24 tháng 6 năm 2008. Tuy nhiên, do người mua không thanh toán đầy đủ số tiền còn nợ, người bán đã nộp đơn kiện và khởi xướng tố tụng trọng tài.

Nghĩa vụ chung và không thể chối cãi của người mua là thanh toán cho người bán đầy đủ tiền hàng, theo thỏa thuận đồng tiền thanh toán tương đương với giá trị của hàng hóa được giao, trong thời hạn quy định trong hợp đồng. Nghĩa vụ này cũng được xác nhận bởi CISG Điều 53, 54 và 59, được xác định là luật áp dụng trong tranh chấp này. Nghĩa vụ này cũng được quy định bởi Điều 277 (1) của Luật Hợp đồng và trách nhiệm dân sự của Cộng hòa Serbia, được áp dụng như một nguồn luật bổ sung, theo Điều 7(2) của Công ước.

Trọng tài viên đã áp dụng các Điều 53, 54 và 59 của CISG. Theo các quy định này, một trong những nghĩa vụ cơ bản của người mua bao gồm trả tiền cho hàng hóa được giao theo cách thức được quy định bởi hợp đồng và Công ước. Người mua phải trả tiền đầy đủ vào ngày đã thỏa thuận, không cần người bán đưa ra yêu cầu hoặc thực hiện bất kỳ thủ tục nào khác. Vì người mua không trả tiền đầy đủ và đúng hạn, người bán đã nộp Đơn khởi kiện Trọng tài.

Người mua có nghĩa vụ thanh toán cho hàng hóa đã mua theo phương thức quy định và với số lượng đầy đủ trong thời hạn theo Hợp đồng, tức là theo Phụ lục IV của Hợp đồng chính. Xét thấy rằng người mua đã không làm như vậy và người bán đã từ chối giải quyết tranh chấp thông qua thỏa thuận, trọng tài viên đã tự đánh giá và cùng với tất cả các bằng chứng được gửi, đã chấp nhận yêu cầu của bên bán đối với khoản nợ chính và yêu cầu người mua thanh toán phần chưa thanh toán cho hàng hóa được giao với số tiền là 37.425 EUR.

3.2. Tiền lãi

Vì người mua không trả tiền cho hàng hóa được giao một cách đầy đủ và đúng hạn, Trọng tài viên áp dụng Điều 78 của CISG. Điều khoản này quy định rằng: nếu một bên không trả tiền hàng, hoặc bất kỳ khoản tiền nào khác đang bị truy thu, thì bên kia có quyền hưởng lãi đối với khoản tiền đó. Do đó, Trọng tài viên đã quyết định người mua phải trả lãi cho phần chưa thanh toán của khoản nợ chính cho người bán. Phần chưa thanh toán của khoản nợ chính là 37.425 EUR sẽ là cơ sở để tính tiền lãi.

Trọng tài viên đã lấy ngày 24 tháng 6 năm 2008 làm khởi đầu cho giai đoạn tính lãi. Ngày này được quy định trong Phụ lục IV của hợp đồng chính là thời hạn cuối cùng để trả nợ. Chính người bán đã đề xuất rằng ngày này nên được coi là ngày đầu tiên của giai đoạn tính lãi, và đây là giải pháp có lợi nhất cho người mua.

Xem xét rằng Đơn kiện sử dụng đồng tiền thanh toán bằng Euro, Trọng tài viên đã quyết định sử dụng lãi suất tại chỗ cho đồng Euro. Trọng tài viên đã xác định mức lãi suất trên cơ sở đánh giá của Reuter về mức lãi suất tiền gửi sáu tháng trong khoảng thời gian từ tháng 7 năm 2008 cho đến ngày ra quyết định, theo đó, lãi suất tiền gửi bằng Euro trong giai đoạn nói trên dao động từ 1,8% đến 5,5% theo mức hàng năm (EUROLIBOR cho tiền gửi sáu tháng). Trọng tài viên sau đó đã quyết định áp dụng mức lãi suất tương ứng với giá trị trung bình gần đúng của các mức lãi suất trong giai đoạn nói trên.

Do đó, tổng số tiền lãi được xác định bằng cách áp dụng lãi suất 3,5% hàng năm cho khoản nợ chính là 37.425 EUR, từ ngày 24 tháng 6 năm 2008 cho đến khi thanh toán.

3.3. Chi phí tố tụng

Trọng tài viên quyết định rằng tổng số tiền 4.988 EUR mà người bán yêu cầu bồi hoàn cho chi phí tố tụng là hợp lý và cần thiết cho sự tham gia của người bán trong quá trình tố tụng.

Trên cơ sở xem xét rằng tất cả các khiếu nại của người bán đã được tòa chấp nhận, người mua được yêu cầu trả cho người bán khoản bồi hoàn cho các chi phí tố tụng.

3.4. Phán quyết của Tòa trọng tài

- Đồng ý yêu cầu của người bán về khoản nợ chính và người mua được yêu cầu trả nợ trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận quyết định với số tiền là 37.425,00 EUR cho Người bán, phải chịu sự thi hành của tòa án trong trường hợp không thanh toán.

- Đồng ý yêu cầu của người bán về tiền lãi và Người mua được yêu cầu trả lãi với mức lãi suất 3,5% hàng năm cho khoản nợ chính là 37.425 EUR, trong khoảng thời gian từ ngày 24 tháng 6 năm 2008 đến ngày thanh toán, trong vòng 15 ngày kể từ ngày ngày nhận quyết định, và phải chịu sự thi hành của tòa án trong trường hợp không thanh toán.

- Người mua phải trả cho Người bán 4.988 EUR cho phí đăng ký và chi phí trọng tài, cùng với các chi phí đại diện, trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận Quyết định, và phải chịu sự thi hành của tòa án trong trường hợp không thanh toán.

Căn cứ vào Điều 56 của Quy tắc Trọng tài và Điều 64 (1) của Luật Trọng tài Cộng hòa Serbia, quyết định trọng tài này có hiệu lực chung thẩm và bắt buộc. Quyết định này là quyết định cuối cùng và không bị kháng cáo. Bằng cách chấp nhận quyền tài phán của Trọng tài này, các Bên đã đồng ý tuân thủ quyết định này.

*Lưu ý: Căn cứ tham khảo dựa trên các Điều 53, 54, 59 và 78 CISG.

“Ðiều 53

Người mua có nghĩa vụ thanh toán tiền hàng và nhận hàng theo quy định của hợp đồng và của Công ước này.”

“Ðiều 54

Nghĩa vụ thanh toán tiền hàng của người mua bao gồm các việc áp dụng các biện pháp tuân thủ các thủ tục mà hợp đồng hoặc luật lệ đòi hỏi để có thể thực hiện được thanh toán tiền hàng.”

“Ðiều 59

Người mua phải trả tiền vào ngày thanh toán đã quy định hoặc có thể được xác định theo hợp đồng và Công ước này, mà không cần có một lời yêu cầu hay việc thực hiện một thủ tục nào khác về phía người bán.”

và

“Ðiều 78

Nếu một bên chậm thanh toán tiền hàng hay mọi khoản tiền thiếu khác, bên kia có quyền đòi tiền lãi trên số tiền chậm trả đó mà không ảnh hưởng đến quyền đòi bồi thường thiệt hại mà họ có quyền đòi hỏi chiếu theo Điều 74.”

Từ khoá:

án lệ mua bán hàng hóa mua bán hàng hóa quốc tế CISG án lệ quốc tế Công ước Viên Công ước viên 1980 dây chuyền để sản xuất khăn giấy dây chuyền sản xuất sản xuất khắn giấy sản xuất giấy vệ sinh khăn giấy giấy vệ sinh