Vận chuyển, xử lý chất thải y tế được quy định như thế nào?
Vận chuyển, xử lý chất thải y tế được quy định như thế nào?
Luật sư cho tôi hỏi: Tôi là giám đốc của một phòng khám tư nhân quy mô nhỏ, mỗi ngày có phát sinh một lượng chất thải y tế như kim tiêm, bông gạc, lọ thuốc hết hạn,… Tôi muốn hỏi, việc vận chuyển và xử lý chất thải y tế của cơ sở tôi phải tuân thủ theo quy định nào của pháp luật để đảm bảo đúng quy trình và không vi phạm quy định về bảo vệ môi trường?
MỤC LỤC
2. Vận chuyển, xử lý chất thải y tế được quy định như thế nào?
Trả lời:
1. Chất thải y tế là gì?
Ngày 26/11/2021, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 20/2021/TT-BYT quy định về quản lý chất thải y tế trong phạm vi khuôn viên cơ sở y tế. Trong đó, theo khoản 1 Điều 3 của Thông tư số 20/2021/TT-BYT nêu rõ về chất thải y tế như sau:
“Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong Thông tư này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Chất thải y tế là chất thải phát sinh từ hoạt động của cơ sở y tế, bao gồm chất thải y tế nguy hại, chất thải rắn thông thường, khí thải, chất thải lỏng không nguy hại và nước thải y tế.
…”
Theo đó, chất thải y tế là toàn bộ các loại chất thải phát sinh trong quá trình hoạt động của cơ sở y tế, bao gồm chất thải nguy hại, chất thải rắn, khí thải và nước thải, có thể ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người nếu không được quản lý, xử lý đúng quy định.
2. Vận chuyển, xử lý chất thải y tế được quy định như thế nào?
Ngày 10/01/2022, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường 2020. Trong đó, theo Điều 42 của Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 17 Điều 1 và khoản 8 Điều 4 Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT do Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường ban hành ngày 28/02/2025 sửa đổi Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường, hiệu lực từ ngày ký đã nêu rõ về việc vận chuyển, xử lý chất thải y tế được quy định như sau:
“Điều 42. Vận chuyển, xử lý chất thải y tế
1. Chất thải y tế thông thường phải được phân loại, thu gom riêng biệt với chất thải y tế nguy hại, chất thải rắn sinh hoạt và được quản lý như đối với chất thải rắn công nghiệp thông thường quy định tại Mục 3 Chương này; không được tái chế chất thải y tế nguy hại để sản xuất các đồ dùng, bao bì sử dụng trong lĩnh vực thực phẩm.
2. Chất thải y tế nguy hại phải được phân loại, thu gom riêng biệt với chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải rắn sinh hoạt trước khi đưa vào khu vực lưu giữ tại cơ sở phát sinh theo quy định của pháp luật về quản lý chất thải y tế. Trường hợp chất thải y tế nguy hại được tự xử lý, thu hồi năng lượng tại cơ sở thì căn cứ vào công nghệ, kỹ thuật hiện có, chủ nguồn thải chất thải y tế nguy hại được lựa chọn phân loại hoặc không phân loại chất thải y tế nguy hại.
3. Phương tiện, thiết bị vận chuyển chất thải y tế nguy hại phải bảo đảm đáp ứng các quy định tại Điều 36, Điều 37 Thông tư này và các yêu cầu đặc thù về bảo vệ môi trường sau:
a) Chất thải y tế nguy hại trước khi vận chuyển phải đóng gói trong các bao bì, dụng cụ, thiết bị lưu chứa theo quy định của pháp luật về quản lý chất thải y tế, bảo đảm không bị bục, vỡ hoặc phát tán chất thải trong quá trình vận chuyển;
b) Dụng cụ, thiết bị lưu chứa chất thải y tế nguy hại lắp đặt trên phương tiện vận chuyển phải có thành, đáy, nắp kín, kết cấu cứng, chịu va chạm, không bị rách, vỡ, rò rỉ chất thải, bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển; được lắp cố định hoặc có thể tháo rời trên phương tiện vận chuyển và bảo đảm không bị rơi, đổ trong quá trình vận chuyển chất thải;
c) Phương tiện vận chuyển chất thải y tế nguy hại phải có thùng hoặc khoang kín được bảo ôn; kích thước của thùng chứa gắn trên phương tiện vận chuyển thực hiện theo quy định của pháp luật về giao thông vận tải;
d) Đối với các khu vực không sử dụng được phương tiện vận chuyển chuyên dụng để vận chuyển chất thải y tế nguy hại, được sử dụng các loại phương tiện vận chuyển là xe mô tô, xe gắn máy có thùng chứa và được gắn chặt trên giá để hàng (phía sau vị trí ngồi lái); kích thước của thùng chứa gắn trên xe mô tô, xe gắn máy thực hiện theo quy định của pháp luật về giao thông đường bộ.
4. Chất thải y tế nguy hại được xử lý theo thứ tự ưu tiên sau:
a) Xử lý tại cơ sở thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại có hạng mục xử lý chất thải y tế;
b) Xử lý chất thải y tế nguy hại theo mô hình cụm cơ sở y tế (chất thải y tế của một cụm cơ sở y tế được thu gom và xử lý tại hệ thống, thiết bị xử lý của một cơ sở trong cụm);
c) Tự xử lý tại công trình, thiết bị xử lý chất thải y tế nguy hại trong khuôn viên cơ sở y tế.
5. Sở Tài nguyên và Môi trường lập, trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại trên địa bàn, bảo đảm phù hợp với điều kiện của địa phương và quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Quy định thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại bao gồm các nội dung chính sau:
a) Địa điểm, mô hình xử lý chất thải y tế nguy hại;
b) Phạm vi, phương thức thu gom, vận chuyển chất thải y tế nguy hại;
c) Thông tin về tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện việc thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại;
d) Các vấn đề liên quan khác.
6. Cơ sở y tế sử dụng sổ giao nhận chất thải y tế nguy hại theo mẫu quy định tại Thông tư số 20/2021/TT-BYT ngày 26 tháng 11 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về quản lý chất thải y tế trong phạm vi khuôn viên cơ sở y tế hoặc chứng từ chất thải nguy hại khi chuyển giao chất thải y tế nguy hại để xử lý.”
Việc quy định rõ ràng về phân loại, thu gom và xử lý riêng biệt giữa chất thải y tế thông thường và chất thải y tế nguy hại cho thấy tư duy quản lý mang tính khoa học và thực tiễn cao. Sự phân định này giúp đảm bảo rằng mỗi loại chất thải được xử lý theo đúng tính chất của nó, hạn chế tối đa khả năng lây nhiễm chéo trong quá trình vận chuyển và xử lý.
Các yêu cầu kỹ thuật về phương tiện và thiết bị vận chuyển chất thải y tế nguy hại được quy định rất cụ thể từ bao bì, thùng chứa, đến điều kiện bảo ôn của phương tiện. Quy định cho phép sử dụng phương tiện phù hợp với điều kiện địa phương như xe mô tô hoặc xe gắn máy có thùng chứa kín tại các khu vực khó khăn, cho thấy sự linh hoạt và khả thi trong chính sách, giúp bảo đảm tính hiệu quả trong triển khai thực tế.
Về thứ tự ưu tiên trong xử lý chất thải y tế nguy hại từ xử lý tại cơ sở chuyên dụng, theo mô hình cụm cơ sở y tế, cho đến tự xử lý tại chỗ đã mở ra nhiều phương án phù hợp với quy mô và năng lực của từng cơ sở y tế. Và việc giao cho Sở Tài nguyên và Môi trường trách nhiệm xây dựng, trình UBND cấp tỉnh ban hành quy định cụ thể về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại thể hiện sự phân quyền hợp lý trong quản lý nhà nước về môi trường. Điều này giúp các địa phương có thể linh hoạt xây dựng phương án phù hợp với điều kiện thực tế, từ đó đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của chính sách.
Trân trọng./.