Thông báo rút kinh nghiệm số 11/TB-VC1-HC ngày 17/3/2020 của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội về vụ án hành chính bị cấp phúc thẩm hủy án để giải quyết lại liên quan đến khiếu kiện Quyết định hành chính về quản lý đất đai
THÔNG BÁO RÚT KINH NGHIỆM SỐ 11/TB-VC1-HC NGÀY 17/3/2020 CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI VỀ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH BỊ CẤP PHÚC THẨM HỦY ÁN ĐỂ GIẢI QUYẾT LẠI LIÊN QUAN ĐẾN KHIẾU KIỆN QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH VỀ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Nội dung vấn đề cần rút kinh nghiệm:
Tại đơn khởi kiện ngày 20/11/2017 của ông Nguyễn Hữu Lợi có tiêu đề “Đơn khởi kiện vụ án dân sự”, người bị kiện là UBND xã ML, huyện TG, tỉnh TH, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là Chủ tịch UBND tỉnh TH và Chủ tịch UBND huyện TG, TH. Biên bản phiên tòa sơ thẩm và các phiên đối thoại, người khởi kiện xác nhận: Vẫn giữ nguyên nội dung yêu cầu khởi kiện ban đầu như đề nghị: Giải quyết việc mua bán đất giữa ông Lợi và UBND xã ML; buộc UBND xã ML thực hiện việc bàn giao đất theo Quyết định giao đất ngày 18/4/1994; Yêu cầu Tòa án hủy các Quyết định số 3767 của Chủ tịch UBND tỉnh TH; Quyết định số 4312 của Chủ tịch UBND huyện TG.
Như vậy người khởi kiện đề nghị giải quyết xem xét việc mua bán, bàn giao đất với UBND xã ML. Về bản chất đây là vụ án dân sự yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng và hủy các Quyết định hành chính cá biệt có liên quan. Trong vụ án này, cần phải áp dụng Bộ luật tố tụng dân sự để giải quyết mới chính xác.
Tuy nhiên, cấp sơ thẩm xác định đây là vụ án hành chính và tự xác định người bị kiện là Chủ tịch UBND tỉnh TH và Chủ tịch UBND huyện TG, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là UBND xã ML là xác định không đúng đối tượng khởi kiện vụ án hành chính quy định tại Điều 30 Luật Tố tụng hành chính, trái nguyên tắc tự định đoạt của đương sự.
Từ việc xác định không đúng đối tượng khởi kiện, áp dụng Luật tố tụng hành chính để giải quyết vụ án không chính xác dẫn đến một số vi phạm, thiếu sót khác, đó là: Tòa án không giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán đất giữa ông Lợi với UBND xã ML, không giải quyết hậu quả của hợp đồng đối với số tiền 21.000.000₫ ông Lợi đã nộp để mua đất năm 1994 là bỏ sót, không giải quyết hết yêu cầu của đương sự, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông Lợi; không xác định tư cách tố tụng và đưa xí nghiệp vôi đá Đông Tân tham gia phiên tòa để làm rõ bản chất vụ án và xác định người mua đất là ông Lợi hay Xí nghiệp vôi đá Đông Tân.
Do những vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng mà cấp phúc thẩm không thể khắc phục được, trên cơ sở đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Bản án hành chính phúc thẩm số 338/2019/HC-PT ngày 27/11/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã quyết định: Chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Hữu Lợi, Huy Bản án hành chính sơ thẩm số 18/2019/HC-ST ngày 22/5/2019 của TAND tỉnh TH, giao hồ sơ vụ án về TAND tỉnh TH để giải quyết lại vụ án theo quy định của pháp luật.
Vậy, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thông báo để các Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trong khu vực nghiên cứu, rút kinh nghiệm, nâng cao chất lượng kiểm sát giải quyết các vụ án hành chính./.