Nguồn án lệ về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” (Quyết định giám đốc thẩm số 06/2023/HS-GĐT)

NGUỒN ÁN LỆ VỀ TỘI “TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY” (QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM SỐ 06/2023/HS-GĐT)

Quyết định giám đốc thẩm số 06/2023/HS-GĐT ngày 07/4/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng hủy Bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế liên quan đến tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.

Nội dung hủy án:

“[2]. Về quyết định hình phạt: Toà án cấp sơ thẩm có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cũng như đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm hành vi phạm tội của bị cáo Võ Văn Chí H từ đó quyết định hình phạt không tương xứng, cụ thể:

[2.1]. Về áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Toà án cấp sơ thẩm áp dụng cho bị cáo H hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm t khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự là không đúng pháp luật, bởi lẽ theo nội dung hướng dẫn tại khoản 8 Điều 2 Nghị quyết số 03/2020/NQ-HĐTP ngày 30/12/2020 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, thì “Hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm” được hiểu là sau khi phạm tội, người phạm tội đã chủ động cung cấp những tin tức, tài liệu, chứng cứ có ý nghĩa cho việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến tội phạm mà họ bị buộc tội (như: chỉ đúng nơi cất giấu vật chứng quan trọng giúp cơ quan chức năng thu hồi được vật chứng đó; khai báo và chỉ đúng nơi đồng phạm khác đang bỏ trốn; khai báo về tội phạm và người phạm tội mới liên quan đến tội phạm mà họ bị buộc tội...). Ngoài ra, theo hướng dẫn tại mục 3 phần I Công văn số 212/TANDTC-PC ngày 13/9/2019 của Toà án nhân dân tối cao thì tình tiết “Người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án” được hiểu là trường hợp người phạm tội có những hành vi, lời khai thể hiện sự hợp tác tích cực với cơ quan có trách nhiệm trong việc nhanh chóng làm sáng tỏ vụ án, giúp các cơ quan này phát hiện thêm tội phạm mới hoặc đồng phạm mới. Trong vụ án này, bị cáo Võ Văn Chí H cùng với 21 bị cáo khác phạm tội bị bắt quả tang; quá trình giải quyết vụ án, H chỉ khai nhận hành vi phạm tội của mình, lời khai của H phù hợp với lời khai của các đồng phạm khác tại các “Biên bản bắt người phạm tội quả tang” về hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý”. Bị cáo không có lời khai hay cung cấp tài liệu, chứng cứ nào có nội dung thể hiện sự tích cực hợp tác với cơ quan chức năng trong việc nhanh chóng làm sáng tỏ vụ án, giúp các cơ quan này phát hiện thêm tội phạm mới hoặc đồng phạm mới, cũng như phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm.

[2.2]. Xét tính chất, hành vi phạm tội của bị cáo Võ Văn Chí H là rất nghiêm trọng, vì động cơ vụ lợi bị cáo đã cải tạo 03 phòng thuộc tầng 2 tại quán K&K làm nơi tổ chức cho người khác sử dụng trái phép chất ma tuý, ngoài phương thức mời chào trực tiếp bị cáo còn sử dụng mạng xã hội để giới thiệu cho những người có nhu cầu đến quán sử dụng trái phép chất ma tuý. Về nhân thân, trong thời gian chờ xét xử về hành vi “Cố ý gây thương tích”, bị cáo tiếp tục phạm tội trong vụ án này, chuỗi hành vi của bị cáo thể hiện ý thức coi thường pháp luật, không thể hiện bị cáo ăn năn, hối cải. Việc bị cáo thành khẩn khai báo trong vụ án phạm tội quả tang nếu xem xét giảm nhẹ cũng chỉ có mức độ. Do đó, cần phải xử phạt bị cáo mức án đủ nghiêm khắc mới đảm bảo được tính răn đe, cải tạo, giáo dục và phòng ngừa chung. Toà án cấp sơ thẩm áp dụng cho bị cáo H được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “ăn năn hối cải” quy định tại điểm s và tình tiết “Người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án” quy định tại điểm t khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự không đúng, từ đó nhận định bị cáo có 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51, để áp dụng Điều 54 của Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Võ Văn Chí H mức án 05 (năm) năm 09 (chín) tháng tù, dưới mức thấp nhấp của khung hình phạt là sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật và quá nhẹ, không tương xứng với tính chất mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, vai trò của của bị cáo trong vụ án này.

[3]. Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 27/QĐ-VC2 ngày 13/3/2023 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng là có căn cứ. Vì vậy, Hội đồng giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị, hủy bản án sơ thẩm về phần hình phạt đối với bị cáo Võ Văn Chí H để xét xử sơ thẩm lại theo hướng không áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm t khoản 1 Điều 51, không áp dụng tình tiết giảm nhẹ “ăn năn hối cải” quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51, từ đó không áp dụng Điều 54 của Bộ luật Hình sự.”