Dự thảo Án lệ số 06/2025 về tình tiết định khung hình phạt “Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh” trong tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”

DỰ THẢO ÁN LỆ SỐ 06/2025 VỀ TÌNH TIẾT ĐỊNH KHUNG HÌNH PHẠT “LỢI DỤNG THIÊN TAI, DỊCH BỆNH” TRONG TỘI “LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN”

Tình huống án lệ:

Trong thời điểm Thủ tướng Chính phủ công bố dịch bệnh Covid-19 thuộc bệnh truyền nhiễm nhóm A trên quy mô toàn quốc, bị cáo không có khẩu trang y tế nhưng đưa ra thông tin có khẩu trang để bán làm cho bị hại tin và chuyển tiền cho bị cáo để mua. Bị cáo chiếm đoạt số tiền này của bị hại.

Nội dung dự thảo án lệ:

“[2] Xét thấy: Lê Phong D có hành vi lợi dụng mạng xã hội Facebook, nhắn tin thỏa thuận việc mua, bán khẩu trang y tế, lừa đảo chiếm đoạt của chị Nguyễn Phương Q số tiền 50 triệu đồng. D thực hiện hành vi phạm tội trong thời điểm Thủ tướng Chính phủ công bố dịch bệnh Covid-19 thuộc nhóm A, dịch bệnh trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, xem xét cụ thể hành vi của Lê Phong D khi lừa đảo bị hại thấy rằng: D gian dối có khẩu trang để bán nhưng hành vi này của bị cáo không tạo ra sự khan hiếm hoặc khan hiếm giả tạo đối với mặt hàng khẩu trang phòng chống dịch bệnh. Bản thân D cũng không có khẩu trang để bán hay đầu cơ nâng giá… để trục lợi.

…

[4] Như vậy, thấy rằng: việc Lê Phong D dùng mạng xã hội, đưa tin gian dối, lừa đảo chiếm đoạt của bị hại Nguyễn Phương Q số tiền 50.000.000 đồng là hành vi của những người mua, bán khẩu trang để tìm kiếm lợi nhuận. Hành vi của bị cáo gây thiệt hại cho chị Nguyễn Phương Q số tiền 50.000.000 đồng nhưng không có căn cứ xác định đã gây ra những tác động tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19 của Đảng, Nhà nước và Ngành Y tế nói chung cũng như đối với bị hại nói riêng, do vậy không thỏa mãn dấu hiệu “Lợi dụng dịch bệnh” để phạm tội theo điểm c khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự như quan điểm của Viện kiểm sát quân sự Trung ương.”